روش شناسی
روش شناسی Methodology
در فرهنگ لغات مریام وبستر ۱، در تعریف روش شناسی( methodology ) چنین آمده است : « تحلیل اصول و مبادی روش ها ، قواعد ،قیاس منطقی که در یک نظام مطالعاتی ( دیسیپلین) بکار میرود . » و در تعریف روش ( method ) ذکر شده است :« فن و رویه منظم ، یا شیوه تحقیق و بررسی که بکار میرود .»
روش مطالعه معمولا به فن و شیوه تحقیق در پدیده ها ، جمع آوری اطلاعات ، نیل به شناخت های جدید ، یا تغییر و تعدیل در شناخت های پیشین ، تدوین نظریه ها جهت تبیین پدیده ها اطلاق می شود .
این عملیات می تواند به اشکال مختلف و شیوه های متعدد انجام گیرند ، و هر پژوهشگری به میل و اراده خود و تحت تاثیر عقاید و باورکردهای خاص اقدام به جوع آوری اطلاعات کرده و از آن ها به طرق مختلف استفاده نماید . اما روشی که بین علما و دانشمندان علوم تجربی ( و اجتماعی ) پذیرفته شده ، به روش علمی متصف شده است . این روش از عناصر خاصی ترکیب شده که آن را از روش های دیگر متمایز ساخته است .
نگرش تاریخی
رشد و توسعه روش علمی جدا از تاریخ توسعه علم نیست . شاید بتوان اولین اشاره به روش علمی را در نوشته های ارسطو مشاهده کرد . ارسطو در مخالفت با نظریه عقلی افلاتون ، اظهار داشت که شناخت بشر از طریق حس حاصل می شود و بر شناخت تجربی ( ) تاکید ورزید. در مصر باستان مدارکی ، از جمله پاپیروس های ابتدایی ، روش هایی را در خصوص تشخیص بیماریهای پزشکی توضیح می دهند . در فرهنگ یونان باستان روش تجربی ( empiricism ) توصیف شده است .اولین روش تجربی علمی بوسیله دانشمندان اسلامی گسترش یافته است . ۲
ابن هیثم ( ۳۵۴ ـ ۴۳۰ / ۹۶۵ـ ۱۰۳۹) از شخصیت های اسلام اظهار می دارد که نیل به حقیقت علمی در نزد او بسیار اهمیت دارد و در کتاب « نقد بطلمیوس » ضمن تاکید بر کشف حقیقت می نویسد که « کشف حقیقت دشوار است ، و راه رسیدن به آن بسیار سخت .» او ، در سال هایی که در اروپا تحقیقات
در اين وبلاگ هدف من بررسي مسايل نظري علمي در بستر فلسفه است .در واقع مسايلي كه در فلسفه علم مطرح مي شود، مورد توجه من در اين بررسي ها خواهد بود . اگر صاحب نظراني تكمله يا انتقادي به اين نوشته ها داشته باشند ، علاقمند به انعكاس آنها ، بنام خودشان ، خواهم بود.